Tips & tricks

Hoe begin ik eraan?

Ook overtuigd om een stukje overbodige verharding op te breken en anders in te richten maar je weet niet goed hoe eraan te beginnen? Wij verzamelden voor jou een aantal handige tips en goten ze in een stappenplan:

1. Aan welk concept denk je? 

Vraag je af wat je precies wilt bereiken met het project. Wil je een stil hoekje natuur creëren met maximale kansen voor biodiversiteit? Of misschien is een natuurlijk ingerichte speelruimte het doel, of een schaduwrijke zone? Formuleer vooraf duidelijke doelstellingen.

2. Wie is de eigenaar van het stukje verharding dat je wilt opbreken?

Ben je dat zelf? Geen probleem dan. Maar misschien moet je eerst overleggen met het schoolbestuur of het bestuur van je vereniging of met de gemeente als het over openbaar domein gaat. Bij welke dienst je juist moet zijn, hangt af van gemeente tot gemeente. Soms is dat de dienst Ruimtelijke Ordening of Grondgebiedzaken of nog een andere dienst. Je vraagt het best even na bij je gemeente of raadpleeg hun website.

OK, je mag aan de slag. En nu?

3. Hoe doorlatend is de bodem?

De doorlatendheid van de bodem hangt af van de samenstelling. Zandgrond draineert het best, leem- en kleigrond zijn veel zwaarder en moeilijker doorlaatbaar. Toch is infiltratie van regenwater in Vlaanderen overal mogelijk, in elke ondergrond. Er zijn verschillende manieren om de grondsamenstelling te weten te komen:

  • Surf naar http://www.dov.vlaanderen.be. Dat is de ‘databank ondergrond Vlaanderen’, waarin gegevens zijn opgenomen over de bodemsamenstelling. Via de ‘DOV-verkenner’ kan je op een kaart inzoomen op het adres van de locatie die je wilt ontharden. Met het tooltje ‘virtuele boring’ kom je te weten uit welke grondlagen de ondergrond bestaat. Let wel: de virtuele boring geeft slechts een benaderend beeld van de werkelijke opbouw van de ondergrond.
  • Observeer de omgeving. Is de locatie gelegen in de Beekstraat, Broekstraat, Leemstraat of Zandstraat? Dan zegt dat al veel over de ondergrond. Ligt er een steenbakkerij in de buurt? De kans is groot dat de bodem uit klei en leem bestaat.
  • Doe de kneedproef. Neem wat grond in je handen en maak hem vochtig. De vorm die je eraan kunt geven, zegt met welk bodemtype je te maken hebt: https://beweegt.velt.be/plantenzoeker/663/bodemsoorten
  • Graaf een put. Dit is de meest betrouwbare methode om de ondergrond te ‘doorgronden’. Voelt de grond zwaar aan, hoe lang duurt het vooraleer je grondwater ziet, welke kleur heeft de grond? Giet er een emmer water in en kijk hoe lang het duurt vooraleer het water opgenomen is.

4. Planten kiezen

Nu je de bodemsoort kent, kan je geschikte planten kiezen. Hier vind je heel wat inspiratie: http://www.velt.be/ecologisch-leven-je-tuin

5. Hoe ga je het regenwater laten infiltreren?

Er zijn verschillende mogelijkheden om regenwater te laten infiltreren:

  Een wadi is een verlaagd gedeelte in een tuin of in een openbaar domein dat aangelegd is met zeer doorlatende materialen. Overtollig regenwater wordt erin gebufferd, waardoor het de tijd krijgt om te infiltreren in de bodem. Meestal worden wadi’s beplant met waterminnende planten zoals riet, varens en siergrassen.
 Een vijver is een prima oplossing voor de opvang van regenwater. Rond de vijver kan je een grindrand aanbrengen. Als het regent en de vijver voller komt, loopt het water in de grindrand en zal het daar in de bodem dringen.

6. Toch nog (een beetje) verharding nodig?

 

Kies dan voor waterdoorlatende varianten:

opritaanleggen.net

beeldbank gve-watermanagement.nl

Febestral publiceerde een brochure met tekst en uitleg over waterdoorlatende bestratingen. Dit filmpje vertelt meer over de technische vereisten waaraan waterdoorlatende verhardingen moeten voldoen.